Obradoiro de Lectura Creativa

Un curso máis, dedicamos algunhas sesións a traballar co alumnado a «lectura creativa». Para iso aproveitamos libros do fondo da nosa biblioteca: Esfinxe. Relatos de pensamento creativo e Sherezade. Novos relatos de pensamento creativo. 

De forma pautada, cooperativa e lúdica, en 6º de Primaria traballamos a comprensión lectora aplicada a diferentes tipos de relatos que requiren resolución (de enigmística popular, de pensamento lateral, de matemática recreativa, de lóxica, de enredos lingüísticos...), sempre adaptados, por niveis de dificultade, á idade do alumnado.

Un espazo divertido para ler, crear e pensar «fóra da caixa». Bo traballo, rapaces!

Obradoiro de Lectura Creativa

En 3 ESO levamos xa varios cursos poñendo en practica o «Obradoiro de Lectura Creativa», unha sinxela técnica que permite traballar de forma lúdica os hábitos lectores do alumnado, a partir de dúas obras do fondo da nosa biblioteca: Esfinxe. Relatos de pensamento creativo e Sherezade. Novos relatos de pensamento creativo.

Esta semana volvémolo realizar e fixémolo coa técnica cooperativa coñecida como 1-2-4, coa que o alumnado ten a oportunidade de traballar primeiramente de xeito individual e logo en parellas e grupo. O obxectivo final é que, despois de intercambiaren ideas, se poñan de acordo nunha resposta final común.

O xogo, a partir dos textos seleccionados, permite desenvolver capacidades básicas como a comprensión lectora, o razoamento crítico, o pensamento creativo e lateral...

En vista dos bos resultados, repetiremos!

O noso proxecto de 21 DÍAS EN GALEGO (e +)

Todo comezou aló polo 2013. Os rapaces do IES da Pobra do Caramiñal foron os pioneiros coa experiencia 21 Días Co Galego, da man da profesora Pilar Ponte. Despois, no ano 2017 un grupo de alumnos e alumnas do Fogar seguiron o seu ronsel e comezamos o noso 21 DÍAS EN GALEGO (21DEG).

A experiencia consiste en aceptar o reto de falar en galego durante 21 días. Co acompañamento de actividades diarias que se propoñen desde o blog da materia. Non hai que estudar, non hai que escribir. Todo se basea en falar e ir gravando a diario as actividades propostas: días impares contar «Como che vai?» (unha especie de videodiario) e días pares «O reto» (xogos e actividades lúdicas para facer individualmente, en parella, en grupo...).

Coas ducias e ducias de vídeos do primeiro ano, elaboramos este minidocumental. Fiel mostra de como resultou a experiencia.

Para sorpresa de todos, 21DEG tivo unha grande acollida e tamén diversos recoñecementos. Recibimos o premio á «Investigación sobre a nosa fala» da asociación Xermolos no Festival de Pardiñas.

Leváronos á radio, ao programa «O Coruñés Opina», para falar sobre o noso proxecto e axudar a divulgalo.

Recibimos, ademais, a homenaxe da Real Academia Galega, xunto cos rapaces da Pobra, nun acto celebrado na propia institución e que foi recollido nos medios de comunicación.

E, por último, a Xunta decidiu impulsar o mesmo proxecto, co nome de 21 Días Co Galego e +, entre a rapazada de institutos públicos de toda Galicia. O ano pasado, de feito, fomos convidados tamén a participar.

E este ano, aceptas ti o reto de 21DEG? Se se fai entre amigos/as, moito máis doado!

[21 DEG: Día 18] O reto: Pasagalego

A febre do Pasagalego vaise estendendo. A xente do IES da Pobra fixeron os primeiros, no Fogar tamén nos apuntamos e agora aparece estoutro do CEP Salustiano Rey Eiras, tamén da Pobra. Por certo, desta vez temático! Seguro que o virus do Pasagalego seguirá a se espallar por Internet.

Xa sabes cal é o reto de hoxe. Tócache xogar a resolvelo. Escóitao con calma e vai gravando as túas respostas. Podes pausar o vídeo as veces que o precises. A ver cantas palabras da rosca dás acertado.

Adiante co Pasagalego! E graciñas aos rapaces do CEP Salustiano Rey Eiras!

Sergio Castro García, 3ESOA

Así foi 21 Días En Galego 2017

21 Días En Galego rematou. Un grupo de alumnos e alumnas de terceiro da ESO afrontaron con éxito o reto de vivir tres semanas en galego. Uns conseguiron falalo máis tempo e outros menos, mais todos superaron o receo inicial a cometer erros ou ao «que dirán». E todos aproveitaron a súa actitude aberta e desprexuizada para mellorar a expresión oral.

Entregaron máis de 12 horas de gravacións. Nelas reflexionaron sobre diversos temas propostos e resolveron diferentes retos lúdicos (adiviñas, trabalinguas, recitacións, entrevistas...). De entre todo ese material, seleccionamos menos de 30 minutos que veñen resumir unha experiencia que pagou realmente a pena.

Un agasallo extra, o «Pasagalego» que preparamos para o alumnado do IES da Pobra do Caramiñal en resposta ao que eles nos ofreceron. Cantas palabras sodes quen de acertar?

Grazas mil a Diego Pampín, alumno de primeiro de Bacharelato, pola edición dixital dos vídeos. Todo un profesional! E un agradecemento especial a Mero, o noso padriño, e tamén a todas as familias pola súa complicidade e apoio.

E o ano que vén... máis!

O ano de Carlos Casares [3]

O pasado 8 de maio, no marco das actividades das Letras Galegas, o alumnado de bacharelato recibiu a visita de Hakan Casares para lles falar de seu pai, Carlos Casares, polifacético intelectual e escritor sobranceiro da literatura galega, a quen a Academia decidiu homenaxear este ano 2017.

O profesor Pablo Quintá comezou o acto presentando o perfil profesional do poñente como doutor en Filoloxía Galega pola Universidade de Vigo, unha persoa comprometida coa lingua e a cultura galega, membro vitalicio e administrador da Fundación Carlos Casares e Coordinador do Observatorio do Consello da Cultura Galega, Institución na que realiza a súa actividade profesional.

Deseguido, Hakan fixo un percorrido pola traxectora vital, profesional e literaria de seu pai, Carlos Casares. Lembrou aspectos transcendentais como o seu nacemento en Ourense, os anos da infancia na Limia, os seus estudos no Seminario, as amizades con Vicente Risco e Ramón Piñeiro ou o seu casamento con Kristina Berg. Destacou ademais o seu labor de deputado no primeiro Parlamento Galego, a súa participación na redacción da Lei de Normalización Lingüística, o seu traballo de articulista; pero sobre todo, a súa faceta de escritor de recoñecidas obras como A galiña azul, As laranxas máis laranxas de todas as laranxas, Vento ferido, Xoguetes para un tempo prohibido ou Ilustrísima.

[21 DEG: Día 18] O reto: Pasagalego

Ollo! Temos sorpresa! A rapazada da Pobra do Caramiñal, pioneira na experiencia de 21 Días En Galego mándanvos un vídeo. Nel propoñen, especialmente para vós, «O Reto» de hoxe. É moi simple, van lanzando preguntas sobre vocabulario seguindo a orde do alfabeto, como no famoso concurso de televisión. Chamáronlle «Pasagalego».

Adiante, acepta o reto e grava as túas respostas. Fai stop no vídeo das preguntas se o precisas. Cantas acertas?

Finalmente, comenta que che pareceu a sorpresa. Graciñas xente da Pobra!

[21 DEG: Día 15] Como che vai?

Día 15 dos 21 DEG! Arriba tedes un grupo de alumnos e alumnas do instituto Vicente Cañada Blanch, de Londres, facendo un traballo en vídeo sobre Sir John Moore, heroe na loita contra Napoleón morto e soterrado na Coruña. Uns son galegos nados en Galicia. Outros son galegos nados en Londres. E outros queren saber máis de Galicia.

Para descubrir o que eles senten desde Londres polo galego, velaí vai estroutro vídeo.

E agora, cóntanos «Como che vai?». Para que non che resulte monótono, xa sabes que imos variando un chisco as preguntas:

—Como o levaches hoxe?

—Algún momento ou anécdota que che gustaría comentar?

—Segues con gañas de continuar?

—Que opinión che merecen os vídeos anteriores?

—Gustaríache viaxar para aprender novos idiomas?

—Cres que falar galego é un obstáculo nun mundo multicultural?

[21 DEG: Día 12] O reto: Toca adiviñas

Como as demais mostras da nosa cultura popular tradicional, as adiviñas tranmitíronse de xeración en xeración, de forma oral: aprendíanse de llelas escoitar a outros e de cavilar sobre elas para lles dar resposta. 

«O reto» hoxe é, en primeiro lugar, buscar unhas cantas adiviñas coa súa solución (as que che parezan máis orixinais, divertidas...). Nós propoñémosche algunhas. Espreme os miolos para dar coa solución! (Ollo! Se non dás atopado as repostas, podes pasar o rato sobre a parte en branco debaixo de cada adiviña)

Adiviña 1

Que cousa, cousiña é,

para adiviñar é,

que, se está aberta, garda

e, se está pechada,

non garda nada?
O paraugas

Adiviña 2

Que cousa, cousiña é

que se pon na mesa,

córtase, repártese

e non se come?
A baralla

Adiviña 3

Anda e non ten pés, 

come e non ten boca, 

canta comida lle dan 

toda lle parece pouca.
O muíño

Adiviña 4

Dúas irmanciñas van ao compás, 

cos pés para adiante 

e os ollos para atrás.
As tesoiras

Adiviña 5

Unha señorita moi aseñorada, 

sempre está na casa 

e sempre está mollada.
A lingua

Adiviña 6

Zoca e media en cada pé,

cantas zocas veñen ser?
Dúas zocas (e dúas medias)

Adiviña 7

De que hai que encher un caldeiro

para que pese menos que baleiro?
De buratos

Cando as teñas, grávate recitándollelas a outras persoas (familia, amigos, coñecidos...). Grava tamén as súas respostas (sexan correctas ou non). Xa sabes, cun mínimo de tres minutos.

Encontro con Manuel Rivas

O pasado 6 de abril celebrouse no salón de actos do centro un encontro do alumnado de Bacharelato con Manuel Rivas, sobranceiro escritor coruñés.

De inicio, a alumna Cristina Mouriño lembrou a traxectoria profesional do autor desde os seus inicios como xornalista ata a súa faceta como poeta, ensaísta, académico e narrador.

Pola súa parte, Rivas realizou unha alocución sobre a importancia da palabra e da literatura desde o seu nacemento e conservación na tradición oral ata as súas distintas manifestacións escritas. Asemade, comentou aspectos como o motivo e a inspiración do libro As voces baixas que, nesta ocasión, viña de ler o alumnado; momento en que se produciu un pequeno coloquio entre escritor e discentes.

No remate, o escritor asinou e dedicou algúns exemplares de distintas obras súas.

O ano de Carlos Casares [2]

O vídeo anterior serve para nos aproximar a figura humana e literaria de Carlos Casares, autor ao que se lle dedica o Día das Letras deste ano, como vimos hai pouco.

Hoxe ofrecémosvos unhas cantas ligazóns que reúnen recursos variados para coñecerdes mellor este ilustre escritor ourensán.

http://www.aelg.org/centro-documentacion/autores-as/carlos-casares
Ficha de Carlos Casares na web da AELG (Asociación de Escritores en Lingua Galega), cunha biografía, coa presentación da súa obra completa, con críticas e recensións delas...

http://primaveradasletras.gal
Espazo creado pola Real Academia Galega e dedicado ao autor, co gallo do Día das Letras Galegas. Con unidades didácticas, recursos interactivos en liña, certames literarios...

http://fundacioncarloscasares.org
Na web da Fundación Carlos Casares ofrecen, desde material audiovisual (fotografías, audios e vídeos), ata recursos didácticos (webquests, unidades didácticas, guías de lectura da súas obras...).

E un agasallo final: unha versión cantada do seu libro A galiña azul co ritmo da célebre coreografía dos vasos. Un gran traballo dos rapaces e rapazas do IES Carlos Casares de Vigo.

De novo, campións de debate!

A semana pasada celebrouse na nosa cidade o II Torneo de Debate Talkk da Coruña, en colaboración coa Fundación Barrié.

Tras vencer a outros colexios en oitavos, cuartos e semifinais, o equipo Fogar I do colexio Fogar de Santa Margarida proclamouse campión nun apaixonante debate final no que tivo que enfrontarse á Compañía de María, centro académico gañador da anterior edición. 

Os nosos equipos, formados por alumnado de 1º Bacharelato (Alba Boedo, Nerea Castiñeira, Diego Pampín, Lucía Sánchez e María Señarís –Fogar 1– e Cristina Mouriño, Antía Otero, Sara Sánchez e Icía Varela –Fogar 2–), fixéronnos vivir unhas xornadas apaixonantes e cheas de emoción, conseguiron que vibraramos coa paixón do seu discurso e enchéronnos de orgullo co seu derroche de seguridade, o seu compañeirismo, o seu excelente traballo en equipo, a súa humildade e, por suposto, a súa fantástica capacidade comunicativa.

Os días 30, 31 de xaneiro e 1 de febreiro, celebráronse as fases preliminares, nas que os 19 equipos participantes de diferentes colexios da cidade, puxeron en práctica todo o traballado e investigado para facerse cun posto o día da final, o 3 de febreiro. 

A pregunta sobre a que todos os equipos de debate tiveron que investigar, informarse e prepararse para a «loita» dialéctica foi a seguinte: «Debe España apostar por un sistema educativo sen materias nin horarios fixos?» Os participantes tiñan que preparar tanto a postura A FAVOR como EN CONTRA, xa que, ata o mesmo momento do comezo de cada debate, no que se abre o sobre do sorteo, non saben que postura lles tocaría defender.

Un agradecemento especial, tamén, para Carolina Gabín, Xosé Manuel Varela e demais profesores que, coa súa guía e axuda, contribuíron a este logro, que se suma aos dos anos anteriores.

O Fogar pola Paz

O REINO
No tempo aquel,
cando os animais falaban,
dicir liberdade non era triste,
dicir verdade era coma un río,
dicir amor, dicir amigo,
era igual que nomear a primavera.
Ninguén sabía dos aldraxes.
Cando os animais falaban,
as persoas cantaban nos solpores
pombas de luz e xílgaros de soños.
Dicir teu e meu non se entendía,
dicir espada estaba prohibido,
dicir prisión sómente era unha verba sen senso
un aire que mancaba o corazón da xente.
Cando,
cando se perdeu, este gran Reino?
                                                                      Celso Emilio Ferreiro, Longa noite de pedra.

O Fogar de Santa Margarida pola Paz, a Solidariedade e a Non-Violencia

Concerto de Cantos de Nadal

Que gran concerto para este tempo de Nadal! Unha mañá musical memorable!

No marco do Plan Lector, fervedoiro de proxectos, o alumnado de 2º e 3º de ESO desenvolveu a actividade pedagóxica «Concerto de Cantos de Nadal». Dentro dela, traballaron durante varias sesións das áreas de Música e de Lingua Galega aspectos musicais, lingüísticos e literarios de tres panxoliñas recollidas por Mero Iglesias, fundador do grupo Fuxan os Ventos: «Unha pouca roupiña», «Con un sombreiro de palla» e «O pendello». 

Durante a mañá do día 20, aproveitouse a presenza no noso centro de Mero Iglesias e do gaiteiro Raúl Galego para establecer un coloquio sobre a importancia dos cantos de Nadal na cultura galega. Na compaña destes dous músicos, os 174 discentes partipantes puideron cantar, ademais das panxoliñas, temas como «O carro» ou «A rumboia».

Aquí quedan algúns dos grandes momentos do concerto:

«O pendello»

«Canto de Reis»

«O carro»

«A rumboia»

Encontro con Andrea Maceiras

O pasado martes, 13 de decembro, o alumnado de 4 ESO e FPB2, logo da lectura do libro Europa Express, mantivo un encontro coa súa autora Andrea Maceiras. Durante o acto, a novelista coruñesa fixo unha presentación de audio e vídeo sobre os motivos da escrita da obra. Deseguido, estableceuse un coloquio co alumnado que lle formulou preguntas sobre a inspiración do libro, sobre algúns dos personaxes e sobre a súa profesión de escritora, entre outras. Finalmente, asinou e dedicou a obra aos alumnos e alumnas que se achegaron con cadanseu exemplar. 

Visitounos Núñez Singala

De novo un evento ligado á literatura. Isto é un non parar! Desta vez, a visita de Manuel Núñez Singala, por xentileza da editorial Galaxia. O autor d’O achado do castro compartiu unha sesión interesante e amena co alumnado 3ESO, que gozou este trimestre coa lectura da súa comedia.

O xeito en que se inspirou para escribir esta obra de teatro. A dificultades para publicala. O seu éxito tando nas vendas como nas numerosas representacións que se fixeron dela. A análise dos seus personaxes. Estas e outras cuestións foron tratadas neses 50 minutos que pasaron voando. 

E como remate, un pequeno xogo de lectura dramatizada para algúns dos nosos compañeiros, que se ofreceron voluntarios. Grazas Isabela, Ian, Elizabelle e Judith. 

Por sorte, posiblemente teñamos axiña a Manuel Núñez Singala de novo polo Fogar. Se queredes saber máis sobre el, esta é a súa web.